· · 6 phút đọc
Wood chipper for logs and roundwood: chọn dao và sàng
Wood chipper for logs and roundwood cho kết quả tốt nhất khi đường kính thân nằm trong 100-450 mm và chiều dài cắt ngắn hơn 3 m; máy 55-160 kW đạt 10-25 tấn/giờ, cỡ chip 15-50 mm tùy sàng. Đây là đầu vào dễ tính nhất trong các loại gỗ phế, nhưng sai cửa nạp hoặc sai góc dao sẽ khiến máy rung và chip bị dập. Bài viết đi thẳng vào các thông số cần chốt khi đặt máy.
Tóm tắt
- Gỗ keo, bạch đàn 8-12 tuổi có đường kính 120-300 mm là đầu vào phổ biến nhất tại Việt Nam.
- Máy 55 kW đạt 10-14 tấn/giờ, máy 110 kW đạt 18-22 tấn/giờ, máy 160 kW đạt 23-25 tấn/giờ với gỗ tươi.
- Chip cho lò hơi: 25-50 mm; cho viên nén: 10-20 mm; cho mùn trồng nấm: 5-15 mm.
- Khe hở dao 0,5-0,8 mm; góc cắt 35-42 độ; lệch góc quá 3 độ làm chip bị xé.
- Chi phí điện cho gỗ tươi khoảng 22.000-34.000 ₫/tấn ở giá điện 3.200 ₫/kWh.
Log tròn là đầu vào lý tưởng, nhưng cửa nạp quyết định tất cả
Gỗ tròn có thớ thẳng, mật độ đều và ít tạp chất — đúng thiết kế của máy băm gỗ dạng tang trống. Vấn đề nằm ở hình học cửa nạp. Cửa nạp vuông 400 × 400 mm chỉ nhận được log dưới 380 mm; log 450 mm sẽ phải chặt đôi, làm tăng 8-12% chi phí nhân công.
Ba kiểu cửa nạp thường gặp:
- Cửa phẳng ngang: đẩy log bằng tay hoặc con lăn, phù hợp log 2-3 m.
- Cửa nghiêng 30-45 độ: log tự trượt vào, giảm sức người, phổ biến cho xưởng chip.
- Cửa có trục cấp liệu thủy lực: kéo log 4-6 m, giá cao hơn 2.500-4.000 USD nhưng giảm 2 nhân công.
Nếu đầu vào là log dài 4-6 m từ khai thác rừng, nên chọn cửa có trục kéo. Còn nếu mua gỗ đã cắt khúc 1-2 m từ thương lái, cửa nghiêng là đủ.
Năng suất 10-25 tấn/giờ theo kW
Bảng dưới đây đo trên gỗ keo tươi, độ ẩm 38-45%, log 150-250 mm, sàng 40 mm:
| Công suất | Năng suất gỗ tươi | Năng suất gỗ khô | Điện tiêu thụ | Giá tham khảo |
|---|---|---|---|---|
| 55 kW | 10-14 tấn/giờ | 7-10 tấn/giờ | 38-45 kWh/tấn | 9.000-13.000 USD |
| 90 kW | 15-18 tấn/giờ | 11-14 tấn/giờ | 36-42 kWh/tấn | 15.000-19.000 USD |
| 110 kW | 18-22 tấn/giờ | 14-17 tấn/giờ | 34-40 kWh/tấn | 19.000-24.000 USD |
| 160 kW | 23-25 tấn/giờ | 18-21 tấn/giờ | 33-38 kWh/tấn | 27.000-34.000 USD |
Gỗ khô cho năng suất thấp hơn theo tấn nhưng tiêu thụ ít điện hơn mỗi tấn. Khi báo giá cho khách, nên ghi rõ độ ẩm — chênh 10% độ ẩm làm sai lệch năng suất 12-18%.
Cỡ chip cho lò hơi, viên nén và mùn trồng nấm
| Mục đích | Cỡ chip | Sàng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Lò hơi công nghiệp | 25-50 mm | 50 mm | Cho phép lẫn 5-8% bụi mịn |
| Viên nén | 10-20 mm | 20 mm | Cần chip đồng đều, độ ẩm dưới 15% |
| Mùn trồng nấm | 5-15 mm | 15 mm | Gỗ keo, bạch đàn được ưa chuộng |
| Lót chuồng | 10-25 mm | 25 mm | Cần ít bụi, không lẫn vỏ có nhựa |
Đổi sàng mất 20-40 phút. Xưởng bán cho nhiều khách nên có 3 sàng: 15, 25 và 50 mm, tổng đầu tư 600-1.000 USD.
Dao, khe hở và góc cắt: ba thông số ít ai hỏi
Ba thông số này quyết định 70% chất lượng chip và 50% chi phí bảo trì.
- Khe hở dao – tấm đỡ: 0,5-0,8 mm. Lớn hơn 1,2 mm, gỗ bị xé thay vì cắt, chip có nhiều sợi dài.
- Góc cắt: 35-42 độ tùy loại gỗ. Gỗ cứng như cao su cần 38-42 độ; gỗ mềm 35-37 độ.
- Độ cân bằng rotor: sau khi mài, sai lệch dưới 5 g mỗi dao. Mất cân bằng gây rung, làm nứt bạc đạn sau 1.500-2.000 giờ.
Nên mài dao theo bộ 4-6 chiếc, không mài lẻ. Một bộ dao 4 chiếc cho máy 110 kW giá 260-420 USD, dùng được 500-700 giờ với gỗ sạch.
Chi phí đầu tư và bài toán điện 3 pha
Máy 110 kW cần công suất điện dự phòng tối thiểu 150 kVA, cáp đồng 3 pha 4 lõi 95 mm² cho cự ly dưới 50 m. Chi phí kéo điện và tủ khởi động 60-120 triệu ₫, chưa gồm máy biến áp nếu xưởng ở xa lưới.
Với giá điện sản xuất 3.200 ₫/kWh và mức tiêu thụ 36 kWh/tấn:
- 8 giờ chạy, 180 tấn/ngày: 1,84 triệu ₫ tiền điện, tương đương 10.200 ₫/tấn.
- Cộng nhân công 2 người (600.000 ₫/ngày): 3.300 ₫/tấn.
- Cộng dao, mỡ, sửa chữa: 9.000-14.000 ₫/tấn.
- Tổng: 22.000-28.000 ₫/tấn.
Con số này thấp hơn nghiền pallet vì gỗ tròn ít tạp chất và máy chạy liên tục hơn. Xem thêm sản xuất chip gỗ để tính công suất theo hợp đồng cung cấp.
Sai lầm khi nạp log
- Nạp log thẳng góc với trục: máy giật và dao va đập. Nên đặt log song song với trục cấp liệu.
- Nạp quá 3 lớp cùng lúc: động cơ quá tải, dây đai trượt.
- Bỏ qua log cong: log cong 15-20 độ làm lệch hướng, tăng mài mòn thành buồng.
- Không kiểm tra đinh trong log tận thu: một chiếc đinh có thể làm mẻ 2 dao.
Với gỗ tận thu từ công trình, nên cho log qua bàn kiểm tra bằng mắt và dùng máy dò kim loại cầm tay giá 120-250 USD.
Câu hỏi thường gặp
Máy băm gỗ 55 kW băm được log đường kính bao nhiêu?
Tối đa 350-380 mm với gỗ mềm, 300-330 mm với gỗ cứng. Log lớn hơn cần chặt đôi hoặc chọn máy 90 kW trở lên.
Chip gỗ cho lò hơi cần độ ẩm bao nhiêu?
Phổ biến 25-35%. Trên 40%, lò khó cháy ổn định và khách thường trừ giá 8-12%.
Có nên mua máy băm gỗ cũ cho xưởng chip không?
Chỉ nên nếu kiểm tra được rotor và đồng hồ giờ máy. Máy trên 5.000 giờ thường cần thay bạc đạn và cân bằng lại rotor, chi phí 1.200-2.000 USD.
Đổi sàng 50 mm sang 20 mm có giảm năng suất không?
Có, giảm 15-25% vì vật liệu lưu lâu hơn trong buồng nghiền và cần nhiều năng lượng hơn cho mỗi tấn.
Cần bảng thông số chi tiết theo loại gỗ và cỡ chip, xem máy băm gỗ WeiDong hoặc gửi mẫu log cho đội kỹ thuật để nhận cấu hình phù hợp.